Europa jest zachodnią, mniejszą częścią kontynentu euroazjatyckiego. Tradycyjnie Europę traktuje się jako oddzielny kontynent. Granica lądowa z Azją jest umowna i wyznaczana była różnie, przesuwając się jednak w ciągu wieków na wschód. Najczęściej przyjmuje się wschodnie podnóże Uralu, rzekę Embę, północny brzeg Morza Kaspijskiego i obniżenie Kumsko-Manyckie do Morza Azowskiego. Europę oblewa Ocean Atlantycki i morza: Karskie, Barentsa, Białe, Norweskie, Północne, Śródziemne, Marmara, Czarne. Od Afryki Europę oddzielają cieśniny Gibraltarska i Sycylijska, od Azji cieśnina Bosfor i Dardanele. Do Europy należą wyspy i archipelagi przybrzeżne.
Skupienie na niewielkim obszarze różnych wiekowo struktur geologicznych wpłynęło na bogactwo form ukształtowania powierzchni, zróżnicowanie wysokości, urozmaicenie wybrzeży i różnorodność krain. Największą, zwartą całość stanowi Nizina Wschodnioeuropejska. Na pozostałej części kontynentu niziny są mniejsze i występują na przemian z obszarami górskimi i wyżynnymi. Równoleżnikowy układ krain i liczne przejścia pomiędzy pasmami górskimi ułatwiają powiązania komunikacyjne. W przeszłości decydowały o przebiegu szlaków i przyczyniały się do rozprzestrzenienia ludności. Miejsca krzyżowania się szlaków komunikacyjnych były często zalążkiem wielkich miast Europy. Sieć rzeczna Europy z wyjątkiem dorzecza Wołgi i rzek płynących do Morza Kaspijskiego należy do zlewiska Oceanu Atlantyckiego. Wielkie rzeki Europy łączą wnętrze kontynentu z morzami, dzięki czemu nawet państwa śródlądowe mają dostęp do morza.
Europa należy do obszarów najgęściej zaludnionych. Najliczniejszą grupę ludności stanowią w Europie Słowianie. Druga pod względem liczebności jest grupa germańska, a następnie romańska. Ludność Grecji, Albanii, Litwy, Łotwy mimo iż należy do wspólnej rodziny języków indoeuropejskich tworzy odrębne grupy. Węgrzy, Finowie, Estończycy, Baskowie w Hiszpanii posługują się językami spokrewnionymi z innymi rodzinami językowymi. Na kontynencie europejskim ukształtowały się 43 państwa.